वर्ध्याच्या वनश्रींचे ‘बाभळीच्या बाया’ आता थेट पुणे विद्यापीठाच्या अभ्यासक्रमात!

एम.ए. मराठीच्या नवीन अभ्यासक्रमात लेखसंग्रहाचा समावेश; ग्रामीण महिलांच्या संघर्षाचे वास्तव आता विद्यापीठातील विद्यार्थ्यांच्या अभ्यासाचा विषय

वर्धा | प्रतिनिधी

वर्ध्याच्या साहित्यविश्वासाठी अभिमानाची आणि आनंदाची बातमी समोर आली आहे. वर्ध्यातील लेखिका वनश्री वनकर यांच्या गाजलेल्या ‘बाभळीच्या बाया’ या लेखसंग्रहाची निवड आता थेट सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाच्या एम.ए. मराठीच्या नवीन अभ्यासक्रमासाठी करण्यात आली आहे. विद्यापीठाच्या अभ्यासक्रमात स्थान मिळाल्याने वनश्री वानकर यांच्या साहित्यिक योगदानाला मोठी शैक्षणिक मान्यता मिळाली असून, वर्ध्याच्या साहित्यिक क्षेत्राच्या शिरपेचात आणखी एक मानाचा तुरा रोवला गेला आहे.

सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाच्या मराठी विभागाचे प्राध्यापक व विभागप्रमुख प्रा. (डॉ.) तुकाराम रोंगटे यांनी वनश्री वनकर यांना अधिकृत पत्र पाठवून या निवडीची माहिती दिली आहे. या पत्रातून त्यांच्या साहित्यकृतीचा विद्यापीठाच्या अभ्यासक्रमात समावेश झाल्याबद्दल त्यांचे मनःपूर्वक अभिनंदन करण्यात आले आहे.

‘वाङ्मयीन चळवळी’ अभ्यासपत्रिकेत समावेश

विद्यापीठाच्या सन २०२६-२७ या शैक्षणिक वर्षाच्या एम.ए. मराठीच्या नवीन अभ्यासक्रमातील ‘MARDSE 40 – वाङ्मयीन चळवळी’ या अभ्यासपत्रिकेत ‘बाभळीच्या बाया’ या लेखसंग्रहाचा समावेश करण्यात आला आहे.

एम.ए. मराठी अभ्यासक्रमनिर्मितीच्या तज्ज्ञ समितीने या ग्रंथाची अभ्यासक्रमासाठी निवड केली आहे. त्यामुळे आता पुणे विद्यापीठातील मराठी विषयाच्या पदव्युत्तर विद्यार्थ्यांना ‘बाभळीच्या बाया’ या साहित्यकृतीचा अभ्यास करता येणार आहे.

दुर्गम भागातील महिलांच्या संघर्षाला साहित्यिक आवाज

‘बाभळीच्या बाया’ हा केवळ एक लेखसंग्रह नसून, दुर्गम आणि वंचित भागातील महिलांच्या जीवनसंघर्षाचे वास्तव मांडणारा साहित्यिक दस्तऐवज म्हणून त्याकडे पाहता येते. प्रतिकूल परिस्थिती, दारिद्र्य, दुःख, सामाजिक बंधने आणि विविध अडचणींना सामोरे जाताना महिलांनी केलेला संघर्ष या लेखनातून समोर येतो.

महिलांच्या वाट्याला आलेल्या या अनुभवांना वनश्री वनकर यांनी संवेदनशीलपणे शब्दबद्ध केले आहे. त्यांच्या लेखनातून महिलांच्या आयुष्यातील वेदना आणि संघर्षासोबतच त्यांच्या जिद्दीचे, जगण्याच्या उमेदीचे आणि परिस्थितीशी दोन हात करण्याच्या सामर्थ्याचेही दर्शन घडते.

या लेखसंग्रहातील अनुभवांचा विचार केवळ साहित्यिक दृष्टिकोनातून न करता सामाजिक, सांस्कृतिक, राजकीय आणि आर्थिक परिप्रेक्ष्यातून करण्याची संधी विद्यार्थ्यांना मिळणार आहे. त्यामुळेच या ग्रंथाची विद्यापीठाच्या अभ्यासक्रमासाठी झालेली निवड महत्त्वपूर्ण मानली जात आहे.

वर्ध्याच्या साहित्यविश्वासाठी गौरवाची बाब

वर्धा ही साहित्य आणि सामाजिक चळवळींची समृद्ध परंपरा असलेली भूमी आहे. अशा भूमीतून आलेल्या वनश्री वनकर यांच्या साहित्यकृतीला महाराष्ट्रातील एका महत्त्वाच्या विद्यापीठाच्या पदव्युत्तर अभ्यासक्रमात स्थान मिळणे ही वर्ध्यासोबतच विदर्भासाठी निश्चितच अभिमानाची बाब आहे.

स्थानिक आणि ग्रामीण वास्तवाला केंद्रस्थानी ठेवून केलेले लेखन आता विद्यापीठाच्या अभ्यासक्रमाचा भाग बनत आहे. त्यामुळे वर्ध्यातील साहित्यिकांच्या लेखनाला व्यापक शैक्षणिक आणि साहित्यिक व्यासपीठ मिळत असल्याचेही या निमित्ताने अधोरेखित झाले आहे.

विद्यार्थ्यांना मिळणार सामाजिक वास्तव समजून घेण्याची संधी

एम.ए. मराठीच्या विद्यार्थ्यांसाठी ‘बाभळीच्या बाया’ हा लेखसंग्रह अभ्यासाचा विषय ठरणे म्हणजे साहित्याच्या माध्यमातून समाजातील वास्तव समजून घेण्याची एक महत्त्वाची संधी ठरणार आहे. ग्रामीण आणि दुर्गम भागातील महिलांचे प्रश्न, त्यांचे जगणे, सामाजिक परिस्थिती आणि संघर्ष यांचा अभ्यास साहित्याच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना करता येणार आहे.

साहित्य हे केवळ मनोरंजनाचे माध्यम नसून समाजाचे वास्तव प्रतिबिंबित करणारे प्रभावी माध्यम आहे. ‘बाभळीच्या बाया’ या लेखसंग्रहाचा अभ्यासक्रमात समावेश झाल्याने या भूमिकेला अधिक बळ मिळाले आहे.

प्रा. तुकाराम रोंगटे यांच्याकडून अभिनंदन

सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाच्या मराठी विभागाच्या वतीने प्रा. (डॉ.) तुकाराम रोंगटे यांनी वनश्री वनकर यांचे मनःपूर्वक अभिनंदन केले आहे. विद्यापीठाच्या अधिकृत पत्रातून त्यांच्या साहित्यकृतीची निवड झाल्याची माहिती देण्यात आली असून, या निवडीमुळे त्यांच्या लेखनाला मिळालेली शैक्षणिक मान्यता अधोरेखित झाली आहे.

वर्ध्याच्या मातीतून उमललेले ‘बाभळीच्या बाया’ आता पुणे विद्यापीठाच्या वर्गखोल्यांपर्यंत पोहोचणार असून, वनश्री वनकर यांच्या लेखणीतील महिलांच्या संघर्षाची कहाणी नव्या पिढीतील मराठीच्या विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचणार आहे.

ही कामगिरी वनश्री वनकर यांच्यासाठीच नव्हे, तर वर्ध्याच्या साहित्यिक आणि सांस्कृतिक विश्वासाठीही अभिमानाचा क्षण ठरली आहे.

— VidarbhaVoice.in
विदर्भातील बातम्या, साहित्य, समाज आणि संस्कृतीच्या घडामोडींसाठी विश्वासार्ह व्यासपीठ